Popularne zwroty i słówka z dziedziny social media i komunikacji

	Etwas auf Facebook posten Kommentar schreiben Nachrichten	zapostować coś na Facebooku napisać komentarz wiadomości
	Gefällt mir Nachrichten Freunde suchen Freunde einladen Fotos hinzufügen chatten	lubię to wiadomości szukać znajomych zapraszać znajomych dodawać zdjęcia czatować
	twittern	twittować
	die Suchmaschine etwas googeln	wyszukiwarka googlować
	der Laptop der Computer das Tablet der Drucker der Scanner der Bildschirm die Maus	laptop komputer tablet drukarka skaner monitor myszka
	das/die E-Mail E-Mail schreiben E-Mail-Adresse	e-mail pisać e-maila adres e-mail
	das Handy die Handynummer die SMS simsen	telefon komórkowy numer telefonu komórkowego SMS pisać smsy

Wir gehen einkaufen pójdziemy na zakupy . Owoce warzywa, pieczywo i napoje.

Jak odmieniać rzeczowniki w czwartym przypadku, bierniku (Akkusativ), odpowiadającym na pytanie kogo?co? (wen?was?).

Odmiana rodzajnika w mianowniku oraz bierniku:

Nominativ
wer? was? kto? co?	der Apfel jabłko	die Birne gruszka	das Fleisch mięso		die Tomaten pomidory
Akkusativ
wen? was? kogo? co? np. kupuję	den Apfel jabłko	die Birne gruszkę	das Fleisch mięso		die Tomaten pomidory

W czwartym przypadku jak widzicie  rodzajnik der zmienia się na den. Odmieniać będziemy: kto? co? sałata / der Salat kogo? co? sałatę / den Salat, reszta rodzajników określonych pozostaje w Akkusativ bez zmian.
Układając zdania bardzo ważne są pytania, które podajemy przy odmianie rodzajnika. Gdy nie jesteście pewni jakiego przypadku użyć można się właśnie nimi posiłkować.
kupuję/ ich kaufe – kogo? lub co?   czyli Akkusativ
mam/posiadam/ ich habe – kogo? lub co?   czyli Akkusativ
widzę/ ich sehe – kogo? lub co?   czyli Akkusativ

Poniżej lista artykułów spożywczych podzielona na grupy.

die Milchprodukte		nabiał
	die Milch die Buttermilch die Sahne die Butter der/das Joghurt die Molke der Käse der Topfen der Schmelzkäse der Camembert	mleko maślanka śmietana masło jogurt serwatka ser twaróg ser topiony camembert
die Getreideprodukte		wyroby zbożowe
	das Brot das Vollkornbrot die Brötchen die Semmeln die Cornflakes das Früchte-Müsli die Haferflocken das Mehl der Reis der Zwieback	chleb chleb pełnoziarnisty bułki bułki (Austria) cornfaksy musli owocowe płatki owsiane mąka ryż suchary
die Fleichwaren		wyroby mięsne
	das Schweinefleisch das Rindfleisch das Kalbfleisch das Hähnchen/ das Huhn das Lamm das Geflügel	wieprzowina wołowina cielęcina kurczak jagnięcina drób
das Obst		owoce
	der Apfel/die Äpfel die Birne/die Birnen die Aprikosen die Marillen die Süßkirschen die Sauerkirschen die Weichseln die Pflaumen die Brombeeren die Himbeeren die Johannisbeeren die Stachelbeeren die Ananas die Banane die Zitronen die Orangen die Grapefuit	jabłko/jabłka gruszka/gruszki morele morele (Austria) czereśnie wiśnie wiśnie śliwki jeżyny maliny czerwona porzeczka agrest ananas banan zytryna pomarańcze grapefruit
das Gemüse		warzywa
	der Salat der Spinat der Kohl die Broccoli der Kohlrabi der Blumenkohl der Rosenkohl die roten Rüben die Zucchini die Gurke der Kürbis die Tomaten der Paprika das Radieschen die Kartoffeln die Petersillie der Selerie das Zwiebel der Knoblauch der Poree der Schnittlauch die Bohne	sałata szpinak kapusta brokuły kalarepa kalafior brukselka buraki cukinia ogórek dynia pomidory papryka rzodkiewka ziemniaki pietruszka seler cebula czosnek por szczypiorek fasola
die Fette		tłuszcze
	das Öl das Olivenöl das Kürbiskernöl das Schmalz	olej oliwa olej z pestek dyni smalec
die Getränke		napoje
	das Wasser der Saft der Tee der Kaffee das Bier der Wein	woda sok herbata kawa piwo wino
die Süßigkeiten		słodycze
	die Schokolade der Schokoladenriegel der Kuchen die Torte die Pralinen die Bonbons der Lutscher die Kekse die Waffeln	czekolada baton czekoladowy ciasto tort praliny cukierki lizak ciastka wafle
das Knabbergebäck		słone przekąski
	die Salzstangen die Kartoffelchips die Erdnussflips die Cracker die Brezel	paluszki chipsy ziemniaczane chrupki orzechowe krakersy precel

der Tagesablauf am Morgen czasowniki rozdzielnie złożone czasowniki zwrotne RANO

Dzień codzienny

Tag jeden Tag

Was machst du am Morgen? – co robisz rano?

am Morgen morgens		rano
	aufstehen sich waschen sich anziehen sich kämmen frühstücken das Frühstück essen in die Schule gehen/fahren	wstawać myć się ubierać się czesać się jeść śniadanie jeść śniadanie iść/jechać do szkoły

W tabelce pojawiły się czasowniki rozdzielnie złożone np.: aufstehen oraz czasowniki zwrotne: sich waschen. Przyjrzyjmy się więc specyfice odmiany tych czasowników.
Czasowniki rozdzielnie złożone składają się z przedrostka (np. ab-, an-, auf-, aus-) i czasownika. Przedrostki nadają czasownikom często nowe znaczenie: stehen- stać, aufstehen- wstawać, ziehen- ciągnąć, anziehen- ubierać.
Odmieniając czasownik rozdzielnie złożony rozdzielamy przedrostek od czasownika. Przedrostek będzie stał zawsze na końcu zdania.
Ich stehe am Morgen auf. – Rano wstaję.
Du stehst am Morgen auf. – Ty rano wstajesz.
Er/sie/es steht am Morgen auf. – On/ona/ono rano wstaje.
Wir stehen am Morgen auf. – My rano wstajemy.
Ihr steht am Morgen auf. – Wy rano wstajecie.
Sie/sie stehen am Morgen auf. – Pan/Pani/Państwo/oni rano wstają.
Czasowniki zwrotne to czasowniki z zaimkiem zwrotynym sich- się/sobie. W języku polskim zaimek ten nie odmienia się przez osoby, w języku niemieckim jest inaczej, przez osoby odmieniamy zarówno czasownik jak i zaimek sich. W zdaniu zaimek ten występuje po formie osobowej czasownika. Zobaczcie:
Ich wasche mich schnell. – Ja szybko się myję.
Du wäschst dich schnell. – Ty szybko się myjesz.
Er/sie/es wäscht sich schnell. – On/ona/ono szybko się myje.
Wir waschen uns schnell. – My szybko się myjemy.
Ihr wascht euch schnell. – Wy szybko się myjecie.
Sie/sie waschen sich schnell. – Oni szybko się myją.
Tak przedstawia się sama odmiana zaimka zwrotnego sich– się przez osoby:
ich – mich                   wir – uns
du – dich                     ihr – euch
er/sie/ es – sich         Sie/sie – sich
Jak więc odmienicie czasownik zwrotny i rozdzielnie złożony sich anziehen przez osoby? Możecie sprawdzić się w krótkim teście.
sich anziehen – ubierać się

Proszę wpisać poprawną formę

1) Ich

2) Du

3) Er/sie/es

4) Wir

5) Ihr

6) Sie/sie

Poniżej przykładowe opowiadanie o codziennym poranku. Was machst du am Morgen- Co robisz rano?
Am Montag stehe ich um 7 Uhr auf. Zuerst gehe ich ins Bad. Ich wasche mich. Später ziehe ich mich an. Dann gehe ich in die Küche und frühstücke. Ich esse zwei Brötchen mit Schinken und Käse und trinke einen Tee. Um 7 Uhr 30 gehe ich in die Schule.

Die Uhrzeit czas zegarowy

 https://www.google.pl/imgres?imgurl=https://zso11sosnowiec.edupage.org/photos/skin/clipart/-9/smieszny-zegar-gif.gif&imgrefurl=https://zso11sosnowiec.edupage.org/text/?text%3Dtext/text2%26subpage%3D4&h=683&w=680&tbnid=vO93RVMb__9mTM:&docid=bmUTMEVdZzteMM&ei=ooOjVvOKFaTVygP195PoBg&tbm=isch&ved=0ahUKEwjz48-6iMDKAhWkqnIKHfX7BG0QMwhSKBowGg

Pytając o czas w języku niemieckim możemy użyć dwóch sformułowań:
Wie spät ist es?  Która jest godzina?

Wie viel Uhr ist es? Która jest godzina?

Odpowiadając na pytanie użyjemy zwrotu:
Es ist ________ Uhr. Jest godzina _____?
W pytaniu o czas pojawia się również zwroty:
Um wie viel Uhr? O której godzinie?
Bis wie viel Uhr? Do której godziny?
Na które odpowiadamy:
Um ____ Uhr. O godzinie _.
Bis _____ Uhr. Do godziny_.
Określając czas w języku niemieckim użyjemy liczebników głównych- eins, fünfzehn, zwanzig, (jeden, piętnaście, dwadzieścia) inaczej niż w języky polskim, gdzie używamy liczebników porządkowych: pierwsza, piętnasta, dwudziesta (erste, fünfzehnte, zwanzigste).
Podając godziny możemy użyć ich w sposób oficjalny:
7:00 – Es ist sieben Uhr. (Jest siódma godzina)
23:00 – Es ist dreiundzwanzig Uhr. (Jest dwudziesta trzecia godzina)
15:10 – Es ist fünfzehn Uhr zehn. (Jest piętnasta godzina dziesięć)
14:30 – Es ist vierzehn Uhr dreißig. (Jest czternasta godzina trzydzieści)
lub potocznie:
7:00 – Es ist sieben. (Jest siódma)
23:00 – Es ist elf. (Jest jedenasta)
15:10 – Es ist zehn nach drei. (Jest dziesięć po trzeciej)
14:30 – Es ist halb drei. (Jest wpól do trzeciej)

Jak zapytać po niemiecku która jest godzina?

Poniżej przykłady określenia poszczególnuch godzin:

Wie spät ist es?

12:45

Es ist zwölf Uhr fünfundvierzig – Jest dwunasta czterdzieści pięć.
Es ist Viertel vor eins. – Jest za kwadrans pierwsza.

10:30

Es ist zehn Uhr dreißig. – Jest godzina dziesiąta trzydzieści.
Es ist halb elf. – Jest wpół do jedenastej.

15:15

Es ist fünfzehn Uhr fünfzehn. – Jest godzina piętnasta piętnaście.
Es ist Viertel nach drei. – Jest kwadrans po trzeciej.

24:00

Es ist vierundzwanzig Uhr. – Jest godzina dwudziesta czwarta.
Es ist Mitternacht – Jest północ.

12:00

Es ist zwölf Uhr. – Jest godzina dwunasta.
Es ist Mittag. – Jest południe.
Zwroty:
vor – przed, za
nach – po
halb – wpół do
Viertel – kwadrans
Viertel vor – za kwadrans
Viertel nach – kwadrans po

Der Tagesablauf: zu Mittag

w południe

Na dzisiejszej lekcji zapoznacie się z nowym słownictwem oraz wyrażeniami dotyczącymi dnia codziennego. Poznacie przyimki określające miejsce oraz przypadki z którymi się łączą.
Was machst du zu Mittag? – Co robisz w południe?
ich bin in der Schule – jestem w szkole
ich sitze in der Klasse – siedzę w klasie
ich gehe auf den Fußballplatz – idę na boisko
ich gehe ins Schwimmbad – idę na pływalnię
ich gehe in die Turnhalle – idę na salę gimnastyczną
in der Pause gehe ich in den Park – podczas przerwy idę do parku
in der Pause gehe ich in einen Laden und kaufe Pausenbrote – idę do sklepu i kupuję kanapki
in der Pause esse ich zu Mittag – na przerwie jem obiad
in der Pause rede ich mit Freunden – na przerwie rozmawiam z przyjaciółmi
ich lese ein Buch im Park czytam książkę w parku
nach der Pause gehe ich ins Klassenzimmer zurück – po przerwie idę z powrotem do klasy
W powyższych zwrotach pojawiają się przyimki, które w zależności od kontekstu zdania łączą się z biernikiem (Akkusativ) lub celownikiem (Dativ).

Przyimki łączące się z biernikiem i celownikiem: 

an – na, przy, w

auf – do, na

hinter – za

in – do, za, w

neben – obok

unter – pod

über – nad

vor – przed

zwischen – pomiędzy

Kiedy używamy więc celownika a kiedy biernika? Sprawa jest całkiem prosta: kiedy czasownik w zdaniu wyraża ruch, zmianę miejsca lub stanu i odpowiada na pytanie wohin? – dokąd po przyimku użyjemy rzeczownika w bierniku (Akkusativ)

Kiedy czasownik odpowiada na pytanie wo? – gdzie i wyraża stan spoczynku, używamy celownika (Dativ).

ich sitze im (in dem) Klassenzimmer – siedzę (gdzie?) w klasie, czyli celownik

ich gehe ins (in das) Klassenzimmer – idę (dokąd) do klasy, czyli biernik

Formy skrótowe: niektóre rodzajniki spajają się z przyimkami jak zauważyć mogliście na powyższych przykładach.

am = an dem (am Apparat) przy telefonie

ans = an das (ans Telefon) do telefonu

aufs = auf das (aufs Bett) na łóżko

ins = in das (ins Kino) do kina

im = in dem (im Kino) w kinie

Odmianę rodzajników

der Tagesablauf: am Nachmittag

  po południu

Na dzisiejszej lekcji poznacie nowe wyrażenia dotyczące zajęć popołudniowych, zapoznacie się z niemiecką składnią zdania prostego oraz nauczycie zadawać pytania.
Was machst du am Nachmittag?

Ich gehe nach Hause. Idę do domu.

Ich gehe einkaufen. Idę na zakupy.

Ich gehe in die Stadt. Idę do miasta.

Ich lerne zu Hause. Uczę się w domu.

Ich lerne in der Bibliothek. Uczę się w bibliotece.

Ich mache Hausaufgaben. Robię zadania domowe.

Ich helfe meiner Mutter beim Kochen. Pomagam mamie w gotowaniu.

Ich treffe mich mit den Freunden. Spotykam się z przyjaciółmi.

Ich wasche das Geschirr ab. Zmywam naczynia.

Ich räume mein Zimmer auf. Sprzątam swój pokój.

Ich lerne neue Wörter. Uczę się nowych słówek.

Ich gehe zum Deutschkurs. Idę na kurs niemieckiego.

Ich telefoniere mit einer Freundin. Telefonuje z koleżanką.

Ich bin beim Fußballtraining. Jestem na treningu piłki nożnej.

Składnia. Szyk zdania pojedynczego:

W zdaniu pojedynczym oznajmującym czasownik stoi zawsze na drugim miejscu. Szyk prosty zdania pojedynczego wygląda w następujący sposób:

podmiot + orzeczenie + dopełnienie/okolicznik

Der Lehrer arbeitet in der Schule.

Szyk przestawny zdania pojedynczego

okolicznik + orzeczenie + podmiot + dopełnienie

In der Schule arbeitet der Lehrer.

Podmiot w zdaniu niemieckim będzie zawsze poprzedzał orzeczenie, lub stał bezpośrednio za nim.

Ich esse um 7 Uhr das Frühstück.

Das Frückstück esse ich um 7 Uhr.

Er geht heute ins Kino.

Heute geht er ins Kino.

 Zdania pytające – Fragesätze

Tworzenie pytań w języku niemieckim.

♦ bez zaimka pytającego: aby stworzyć zdanie pytające w języku niemieckim musimy czasownik, który w zdaniu głównym znajduje się jak już wiecie na drugim miejscu przestawić na miejsce pierwsze:

Er geht heute ins Kino.   Geht er heute ins Kino? – Czy on idzie dzisiaj do kina?

Der Lehrer arbeitet in der Schule.  Arbeitet der Lehrer in der Schule? – Czy nauczyciel pracuje w szkole?

orzeczenie + podmiot + dopełnienie/okolicznik ?

♦ z zaimkiem pytającym: wer? was? wo? (itd.) w takim zdaniu forma osobowa czasownika znajduje się jak w zdaniu głównym na drugim miejscu:

Wo arbeitet der Lehrer? (Gdzie pracuje nauczyciel?) Der Lehrer arbeitet in der Schule.

Wohin geht er heute? (Dokąd on dzisiaj idzie?) Er geht heute ins Kino.

zaimek pytający + orzeczenie + podmiot + dopełnienie/okolicznik ?

Zaimki pytające:

Was? – co?                              Wie? – jak?                       Wohin? – dokąd?

Wer? – kto?                            Wann? – kiedy?               Wo? – gdzie?

Woher? – skąd?                     Wem? – komu?                Warum? – dlaczego?

der Tagesablauf am Abend

wieczorem

Na dzisiejszej lekcji przedstawiamy kolejny zasób słówek związany z przebiegiem dnia. Tym razem skupimy się na wieczorze. W części gramatycznej zapoznacie się z odmianą zaimka zwrotnego w celowniku.

Was machst du am Abend?

Ich sehe fern. Oglądam telewizję.

Ich lese ein Buch. Czytam książkę.

Ich spiele Gitarre. Gram na gitarze.

Ich bereite das Abendessen vor. Przygotowuję kolację.

Ich esse das Abendbrot. Jem kolację.

Ich putze mir die Zähne. Myję zęby.

Ich wasche mich. Myję się.

Ich dusche mich. Biorę prysznic.

Ich nehme Bad. Biorę kąpiel.

Ich gehe ins Bett. Idę do łóżka.

Ich gehe schlafen. Idę spać.

Czasowniki zwrotne w języku niemieckim np. sich waschen- myć się, wymagają nie tylko odmiany samego czasownika ale i również zaimka zwrotnego sich- się. Zaimek zwrotny musi pokrywać się z osobą, w której odmieniony jest czasownik. Przypomnijmy:

sich duschen – brać prysznic

ich dusche mich             wir duschen uns

du duschst dich             ihr duscht euch

er/sie/es duscht sich            Sie/sie duschen sich

W powyższym przypadku odmieniliśmy zaimek zwrotny sich- się w bierniku (Akkusativ). Istnieją również czasowniki zwrotne, w których zaimek zwrotny będzie odmieniany w celowniku (Dativ) i będzie miał znaczenie sobie (komu? czemu?). Inną formę będzie przyjmował zaimek zwrotny w 1. i 2. osobie liczby pojedynczej. Pozostałe zaimki mają taką samą formę jak w bierniku.

sich die Zähne putzen

ich putze mir die Zähne	wir putzen uns die die Zähne
du putzt dir die Zähne	ihr putzt euch die Zähne
er/sie/es putzt sich die Zähne	Sie/sie putzen sich die Zähne

Lista czasowników zwrotnych wymagających odmiany zaimka zwrotnego w celowniku (Dativ):

sich etwas ansehen – obejrzeć sobie coś

sich etwas anziehen – ubrać coś na siebie

sich die Haare kämmen – czesać sobie włosy

sich etwas kaufen – kupić coś sobie

sich die Zähne putzen – myć sobie zęby

sich die Hände waschen – myć sobie ręce

sich etwas wünschen – życzyć coś sobie

ich sehe mir einen Film an                         wir waschen uns die Hände

du ziehst dir die Jacke an                           ihr wünscht euch ein Spiel zum Geburtstag

er kämmt sich die Haare                            Sie/sie kaufen sich neue Bücher